Bugün, Türkiye Cumhuriyeti’nin sınır bütünlüğünü ve milli davasını taçlandıran en önemli günlerden birinin yıl dönümü. 29 Haziran 1939 tarihinde toplanan Hatay Millet Meclisi, tarihi bir oturuma imza atarak oy birliğiyle Türkiye Cumhuriyeti’ne katılma kararı aldı. Bu karar, sadece harita üzerinde bir sınır değişikliği değil; sömürgeci güçlere karşı Anadolu’nun ve Hatay halkının hep birlikte verdiği muazzam bir bağımsızlık ve sadakat mücadelesinin ilanıydı.
Atatürk’ün Mirası ve Hatay Davası
Hatay’ın bağımsızlık ve ardından anavatana katılma süreci, hiç şüphesiz Ulu Önder Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün dahi devlet adamlığı sayesinde şekillendi. 1921 yılında Fransızlarla imzalanan Ankara Antlaşması ile sınır dışında kalan Hatay (Sancak), Atatürk için hiçbir zaman vazgeçilmiş bir toprak parçası olmadı.
1937 yılında Adana ve Mersin gezilerinde hastalığına aldırmadan askeri geçit törenlerini izleyen ve dünyaya kararlılık mesajı veren Atatürk, "Hatay’ı alacağım, bu benim şahsi meselemdir" diyerek davanın meşalesini yakmıştı. Her ne kadar kendisi bu büyük zaferi fiziken görememiş olsa da, çizdiği stratejik yol haritası Hatay’ı Türkiye’ye getiren anahtar oldu.
Bağımsızlıktan İltihaka: 29 Haziran 1939 Günü Neler Yaşandı?
Hatay’ın anavatana katılma süreci kademeli ve uluslararası hukuka tam uyumlu şekilde yürütüldü:
Bağımsız Hatay Cumhuriyeti Kuruldu: 2 Eylül 1938’de Hatay Devleti kuruldu ve Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen, Meclis Başkanlığına Abdülgani Türkmen, Başbakanlığa ise Abdurrahman Melek getirildi.
Ayrılık Değil, Birleşme Arzusu: Hatay Devleti, kurulduğu ilk günden itibaren bağımsız bir devlet olarak kalmayı değil, Türkiye Cumhuriyeti ile birleşmeyi hedefledi. Türk bayrağına çok benzeyen bir bayrak kabul edildi, İstiklal Marşı milli marş yapıldı ve Türk kanunları hızla uygulamaya konuldu.
Tarihi Karar Anı: Fransa’nın bölgedeki haklarından tamamen vazgeçmesinin ardından, 29 Haziran 1939 günü saat 16.00'da toplanan Hatay Millet Meclisi, kırk milletvekilinin oy birliğiyle "Anavatana Katılma" (İltihak) kararını onayladı. Meclis, bu kararla birlikte kendi varlığına da son vererek görevini tamamladı.
Tayfur Sökmen’in Tarihi Sözü: Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen, bu kararın ardından Ankara’ya çektiği telgrafta; "Hatay halkı, öz vatanının ayrılmaz bir parçası olduğunu bugün hukuken de dünyaya ilan etmiştir. Bu şeref, Türk milletinindir" ifadelerini kullanmıştı.
23 Temmuz’da Türk Askeri Sınırları Çizdi
Meclisin aldığı bu kararın ardından, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) de 7 Temmuz 1939’da çıkardığı bir kanunla Hatay vilayetini kurdu. 23 Temmuz 1939 günü ise Hatay’daki Fransız askerleri kışlalarından Türk bayrağını selamlayarak ayrıldı ve Türk ordusu Hatay’a girerek anavatana katılımı fiilen ve resmen tamamladı.
87 yıl önce bugün atılan o asil imza, Hatay’ın hiçbir zaman esaret altında kalamayacağını ve Türk milletinin ayrılmaz bir parçası olduğunu tüm dünyaya gösterdi. Bu kutlu davanın mimarı Gazi Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, Hatay Cumhurbaşkanı Tayfur Sökmen'i, tüm meclis üyelerini ve canlarını bu uğurda feda eden aziz şehitlerimizi rahmet, minnet ve şükranla anıyoruz.
Yorumlar
Kalan Karakter: