Kilis’te Bir Meslek Yok Oluyor!

Kilis’te Bir Meslek Yok Oluyor!

Kilis'te bir zamanlar tarihi çarşının simgesi haline gelen ve sokakları çınlatan çekiç sesleri artık duyulmuyor. Kentte demircilik zanaatını ayakta tutmaya çalışan sadece iki usta kaldı. Yeni çırakların yetişmemesi, asırlık mesleği tamamen yok olma tehlikesiyle karşı karşıya bıraktı.

Tarihi Çarşı Sessizliğe Büründü

Kilis’in kültürel ve ekonomik tarihinde çok önemli bir yere sahip olan demircilik mesleği, teknolojiye ve ilgisizliğe yenik düşüyor. Geçmişte onlarca atölyenin yan yana sıralandığı, örs ile çekicin buluştuğu o coşkulu seslerin yükseldiği tarihi çarşı, şimdilerde derin bir sessizliğe gömülmüş durumda. Kentte bu ağır ve onurlu mesleği sürdüren sadece iki usta kaldı.

"Eskiden Üç Çekiç Birden Vururdu, Şimdi Tek Başımızayız"

1997 yılından beri demir döven ve mesleğin altın çağlarına şahitlik eden demirci ustası Kemal Etçi, sektörde yaşanan dramatik gerilemeyi hüzünle anlatıyor. Eskiden atölyelerin dolup taştığını belirten Etçi, şunları söylüyor:

"Şu an koca Kilis'te bir usta ve ben kaldım. Toplam iki esnafız. Eskiden çalıştığımız zaman atölyede en az üç çekiç birden örse vururdu, o sesler çarşıyı canlandırırdı. Şimdi ise tek başımıza çalışıyoruz. Çırak yok, arkadan gelen yok. Bizden sonra bu işi yapacak, bu ateşi körükleyecek kimse kalmadı."

"Bu Meslek Sayesinde Çocuklarımı Okuttuk"

Demirciliğe tesadüfen başladığını ancak zamanla büyük bir sevgiyle bağlandığını ifade eden Kemal Usta, zanaatının hayatını nasıl şekillendirdiğini şu sözlerle aktarıyor: "Bu meslek ağır iş, emek ister. Ama helal lokmadır. Ben bu meslek sayesinde çocuklarımı okuttuk, onları iş güç sahibi ettik. Genelde müşterilerim şehir dışından ve köylerden gelen eski topraklar oluyor. Yetkililere sesleniyorum; eğer bu mesleği koruma altına alırlarsa, destek verirlerse en azından bizden sonrakiler de bu zanaatı devam ettirir."

"5 Kalfam Var Ama Hiçbiri Bu İşi Yapmıyor"

Kemal Etçi’nin de ustası olan ve yıllarını bu mesleğe veren emektar usta Mehmet Özen ise çarşının eski canlı günlerine duyduğu özlemi dile getiriyor. Geçmişte istihdamın ve üretimin ne kadar yüksek olduğunu vurgulayan Özen, durumun vahametini şu çarpıcı sözlerle özetliyor:

• Eski Çarşı: "Eskiden burada yan yana 50 tane demirci dükkanı vardı. Çarşı iğne atsan yere düşmezdi, şimdi hiçbiri kalmadı."
• Kayıp Nesil: "Kemal usta gibi yetiştirdiğim 5 tane kalfam var ama şu an hiçbiri bu işi yapmıyor. Çünkü emeğin karşılığını, hak ettikleri parayı kazanamıyorlar."
• Gelecek Kaygısı: "Çırak gelirse dükkanlar hareketlenir, meslek canlanır ama gençlerde heves yok. Yetiştirdiğimiz, emek verdiğimiz çıraklar da maalesef farklı mesleklere yöneldi."

Somut Adımlar Atılmazsa Tarih Olacak

Gelişen teknoloji, fabrikasyon üretimler ve genç neslin zanaat kollarından uzaklaşması, Kilis'in bu köklü kültürel mirasını bitme noktasına getirdi. Kilisli son iki usta, ömürleri yettiğince ocaklarını tüttürmeye kararlı. Ancak hem ustaların hem de Kilis halkının ortak çağrısı aynı: Eğer çıraklık eğitimi desteklenmez ve demircilik zanaatı koruma altına alınmazsa, Kilis sokaklarında son çekiç sesi de yakında tamamen susacak.