Serhat şehrimiz Kilis’in ticari dehasını, sınır ticaretinin getirdiği bereketi ve kentin sosyo-ekonomik yapısını simgeleyen en önemli mekanların başında şüphesiz o meşhur pasajlar geliyor. Bir dönem Türkiye’nin dört bir yanından insanların turlar düzenleyerek alışverişe geldiği, ithal ürünlerin ve benzersiz kumaşların merkezi olan Kilis pasajları, şimdilerde en sessiz ve durgun günlerini yaşıyor. Kilis'in ekonomik ve sosyal yaşamında derin izler bırakan bu tarihi ticaret merkezleri, şimdilerde eski ihtişamlı ve cıvıl cıvıl günlerini özlemle arıyor.
1980 ve 1990’lı Yılların Altın Çağı Geride Kaldı
Kilis’te pasaj kültürünün temelleri aslında çok eskilere, 1950'li ve 1960'lı yıllara dayanıyor. O dönemlerde ufak adımlarla başlayan bu ticari hareketlilik, özellikle 1980'li ve 1990'lı yıllarda adeta zirveye ulaşarak altın çağını yaşadı.
O yıllarda Kilis; teknolojiden kozmetiğe, giyim eşyalarından züccaciyeye, dünyaca ünlü markaların ayakkabılarından en nadide hediyelik eşyalara kadar başka hiçbir şehirde kolay kolay bulunmayan binbir çeşit ürünün adresi konumundaydı. Gün boyu adım atacak yer kalmayan pasajlara sadece Kilis halkı değil, çevre illerden ve Türkiye'nin metropollerinden vatandaşlar adeta alışveriş akını gerçekleştirirdi. Pasajlar sadece birer ticari alan değil, Kilis’in dışarıya açılan en büyük sosyal penceresiydi.
Pasaj Esnafı Dertli: "Eskiden Burada Yürümek Bile Zordu"
Zamanın akışı, değişen alışveriş alışkanlıkları, dijital ticaretin yükselişi ve büyük alışveriş merkezlerinin kurulması, Kilis’in bu köklü pasaj kültürüne büyük bir darbe vurdu. Geçmiş yıllardaki o muazzam insan kalabalığını, dükkanların önünde kuyruk olan müşterileri büyük bir özlem ve buruklukla hatırlayan şimdiki pasaj esnafları, ekonomik olarak zor günlerden geçtiklerini ifade ediyor.
Yaşadıkları darboğazı ve ciro kayıplarını dile getiren emektar Kilis esnafı, durumun vehametini şu sözlerle özetliyor:
"Biz bu pasajlarda büyüdük, bu dükkanlardan aileler geçindirdik. Eskiden buralarda yürümek bile imkansızdı, dürüst olmak gerekirse insan kalabalığından dolayı dükkânların önü dolup taşar, başımızı kaşıyacak vakit bulamazdık. Şimdi ise durum içler acısı... Saatlerce, hatta bazen gün boyunca tek bir müşterinin bile içeri girmediği, siftahsız kepenk kapattığımız zamanlar oluyor. İşlerimiz eskiye göre çok ama çok düştü. Kilis'in kalbinin attığı bu yerlerde şimdi sadece sessizlik yankılanıyor."
Değişen Dönem ve Alışveriş Alışkanlıkları Pasajları Vurdu
Kilisli ekonomistler ve yerel uzmanlar, pasajlardaki bu sessizliğin sadece yerel değil, küresel bir ticaret dönüşümünün sonucu olduğuna dikkat çekiyor. İnternetten tek tıkla alışveriş yapma kolaylığı ve gümrük-ticaret mevzuatlarındaki değişimler, Kilis pasajlarının o dönemki "özel ve alternatifsiz ürün merkezi" olma özelliğini zamanla zayıflattı.
Buna rağmen, nostaljik dokusu, dükkanların tarihi kokusu ve esnafın sıcak sohbetiyle Kilis pasajları hala kentin en önemli kültürel miraslarından biri. Vatandaşlar ve esnaflar, bu tarihi pasajların yeniden canlandırılması, turizme kazandırılması ve cazibe merkezi haline getirilmesi için yerel yönetimlerin ve yetkililerin özel projeler (restorasyon, tanıtım günleri, alışveriş festivalleri) geliştirmesini umutla bekliyor.
Yorumlar
Kalan Karakter: